Parteon realiseert bouwambities in Zaanstad onder moeilijke omstandigheden
Parteon loopt bij haar plannen het woningaanbod in de gemeente Zaanstad uit te breiden tegen dezelfde problemen aan als collega-woningcorporaties in andere gemeenten, maar dan uitvergroot. Zaanstad heeft te maken met grote regeldruk, weinig grond om op te bouwen, een stikstofprobleem en mede daardoor een van de langste wachttijden van Nederland voor het krijgen van een woning. In dat speelveld moet Parteon, eigenaar van ongeveer 16.000 woningen, zien uit te breiden om de grote woningnood in de gemeente terug te dringen. Bestuurder Monique Kwaak legt uit hoe zij en haar collega’s vorm geven aan de groeiambitie van de woningcorporatie.
Parteon wil graag 200 woningen per jaar toevoegen. Deze ambitie lag er al toen Monique ongeveer zes jaar geleden bij de Zaanse corporatie kwam werken. Die was toen nog een beherende organisatie: bijna geen nieuwbouw en nul acquisities. Inmiddels bedraagt de wachttijd voor een sociale huurwoning in Zaanstad bijna 11 jaar, langer dan bijvoorbeeld in Amsterdam. Monique en haar collega’s hebben nieuwbouwprojecten en acquisitie op poten opgezet en de beweging gemaakt van beherend naar realiserend.
“Vanaf mijn start sprak de ambitie om te groeien en hoe Parteon georganiseerd is mij aan: met proeftuinen aan de gang gaan, groot denken en dromen en klein doen. Dus pilots, dingen omarmen en dan kijken of het lukt. En als het goed gaat, opschalen en implementeren. Dat is wat Parteon mooi maakt, in combinatie met de korte lijnen. Aantallen zijn belangrijk, maar het gaat mij uiteindelijk om wat dat betekent: dat jongeren sneller een plek vinden om zelfstandig te wonen, dat gezinnen niet jarenlang hoeven te wachten, en dat ouderen in een passende woning kunnen (blijven) wonen”.
Anders denken over bouwen
Parteon is inmiddels aan het groeien door zelf te ontwikkelen en woningen aan te kopen. Tegelijkertijd verduurzaamt de woningcorporatie haar bezit. Die dadendrang heeft de afgelopen twee jaar vruchten afgeworpen. Parteon leverde in 2023 ruim 100 woningen op en afgelopen jaar zelfs 388. Door gebrek aan bouwgrond zet de corporatie in op verdichting. Ze heeft een aantal locaties met eengezinswoningen en portiekflats waar een ‘kwalitatieve slag’ gemaakt kan worden met de openbare ruimte en ze woningen kan toevoegen.
De stikstofproblematiek – de Zaanstreek ligt langs drie Natura 2000-gebieden (waar plant- en diersoorten worden beschermd om biodiversiteit te behouden) – noopt Monique en haar collega’s anders te denken over bouwen en betaalbaar wonen. Parteon is daarom een van de initiatiefnemers van NH Bouwstroom, dat staat voor fabrieksmatige woningbouw, waarbij snelheid, kwaliteit en duurzaamheid belangrijke pijlers zijn.
“Bouwen in de fabriek zorgt er ook voor dat je met je stikstof en CO2 -uitstoot gunstiger scoort. Dus we moeten ook deels in de fabriek bouwen en op de plek laten plaatsten, zodat we voldoen aan alle voorwaarden die verplicht zijn”, legt Monique uit. “Daarnaast geloven we ook in fabrieksmatige bouw vanuit de gedachte dat arbeid eindig is. Je ziet dat arbeidskrachten steeds moeilijker te krijgen zijn en de bouw is tot dusver nog heel traditioneel georganiseerd, met veel intensieve arbeidskracht op de plek zelf. Als je meer naar die modulaire bouw gaat, dan heb je veel minder handjes nodig. Op deze manier kunnen we woningen sneller en betaalbaarder realiseren en dat betekent simpelweg dat meer mensen eerder een dak boven hun hoofd krijgen.”
Solidariteit in de Zaanstreek
Parteon heeft, samen met Rochdale en ZVH, het meeste bezit in de Zaanstreek. Met die twee woningcorporaties werkt Parteon ook heel veel samen. Dat betekent dat de partijen veel zaken voorbereiden en afspreken wie wie vertegenwoordigt in een bepaald overleg. Doordat ze niet allemaal overal aanwezig hoeven te zijn, werken ze efficiënter samen. En de onderlinge solidariteit gaat nog een stap verder.
Onlangs had Eigen Haard een acquisitie lopen bij het station van Zaandam. Die kwam qua focus en financiën op dat moment niet uit en toen heeft Eigen Haard tegen Parteon gezegd: dit is voor jullie een heel mooie positie. “We hebben met elkaar overlegd en zijn daar in gestapt. Dat vind ik solidariteit. Want uiteindelijk is het fijn dat wij het in bezit krijgen, dat we groeien. Maar als Eigen Haard het had kunnen realiseren, was dat ook heel mooi geweest, want het zijn gewoon extra woningen voor de totale Zaanse voorraad”, vindt Monique.
Belang van de PCMRA
Binnen het Platform Corporaties Metropoolregio Amsterdam (PCMRA) inventariseren de verschillende bestuurders van de corporaties hoe de corporaties ervoor staan. En wat de druk op het duurzame prestatiemodel van woningcorporaties betekent voor de onderlinge solidariteit. Ze kijken constant hoe ze elkaar kunnen helpen.
Volgens Monique hebben de verschillende corporaties binnen het platform een open gesprek met elkaar, delen ze kennis en blijkt dat ze vaak eenzelfde lijn hebben. “Dezelfde lijn betekent dat het er uiteindelijk niet over gaat dat je als corporatie ergens beter van kunt worden, maar dat je het maximale doet om de huurder zo goed mogelijk te laten wonen”.
Verdieping gesprek van corporaties onderling
De huurbevriezing, die in april 2025 werd aangekondigd en in juni van tafel was, heeft een verdieping in het onderlinge gesprek gebracht. Monique roemt vooral de
communicatie naar de provincie en de rol die het platform van de corporaties in de MRA heeft gespeeld.
Voor haar zit de toevoegde waarde in kennis delen en het gesprek over thema’s die leven in de volkshuisvesting, zoals versnelling in de woningbouw, de problematiek eromheen, stikstof en problemen rondom netcongestie. Dat zijn gezamenlijke issues en door samen op te trekken kom je een stuk verder. “Wij hadden ook een complex dat in juni 2025 is opgeleverd: een nieuwbouwcomplex, en dat kon pas 9 tot 18 maanden later aangesloten worden op het net. Dus dan zouden de woningen nog 9 tot 18 maanden langer leegstaan. Dat is natuurlijk onvoorstelbaar met de woningnood die je hebt”.
Parteon kwam met een alternatief concept, waarvoor subsidie nodig was van de Provincie Noord-Holland. Met vereende krachten kwam het subsidieverzoek op de juiste plaats terecht en werd de subsidie verleend. “Daardoor konden we de woningen toch opleveren. Dat is 9 tot 18 maanden eerder dan de planning was. Mede door de PCMRA, want we hebben zelf ook veel gedaan. Het is een stukje beïnvloeding en kennisdelen wat je met elkaar doet”.
Minder regeldruk en meer bestaanszekerheid
Monique vindt het, in het kader van de aankomende nationale en gemeenteraadsverkiezingen, belangrijk dat de regeldruk vermindert en dat mensen meer bestaanszekerheid krijgen. “Het hebben van een huis is vastgelegd in de Grondwet, maar het is niet meer zo vanzelfsprekend. Hoe kunnen we nou toch weer met elkaar naar een systeem waarbij er voor iedereen die dat nodig heeft een woning is in een fijne buurt? Juist daarom wil ik als bestuurder steeds benadrukken: wij bouwen niet alleen stenen. Wij werken aan leefbare buurten, aan zekerheid en toekomstperspectief. Dat is de maatschappelijke opdracht waar Parteon iedere dag aan bijdraagt.”
