In 2024 ging het om 107 appartementen voor Centrada, op een kavel met ook een commercieel deel. Voor de gemeente hing het verkrijgen van een grote rijkssubsidie af van het starten van de bouw voor het einde van 2024, wat met hulp van de corporatie gerealiseerd kon worden. Vitens en Liander konden echter in dat tempo geen water en elektriciteit leveren, terwijl dit noodzakelijk is voor de bouw. Zowel de gemeente (vanwege de subsidie) als Centrada (vanwege snelheid voor woningzoekenden en extra kosten bij vertraging), als de bouwer (die capaciteit in menskracht en materialen had gereserveerd), wilden wel snel door met de bouw.
“Wij zijn er dus extra hard aan gaan trekken om te zorgen dat wij in elk geval op tijd konden starten. We kregen alle medewerking van de gemeente Lelystad en de aannemer dacht ook creatief mee, maar de nutsbedrijven wilden het hoofdtracé pas aanleggen als duidelijk was om hoeveel aansluitingen het in totaal zou gaan, dus inclusief de commerciële woningen. Daar konden we nou juist niet op wachten”, legt Martine Visser, bestuurder van Centrada, uit.
Woningen mogelijk geen aansluiting op elektriciteit en water
Dankzij de inzet van elektrische trafo’s, dus met tijdelijke stroomvoorziening en grote buffervaten met water, heeft Centrada het elektriciteits- en waterprobleem voor de bouw tijdig kunnen ondervangen. Door creatief aan de slag te gaan met gemeente, aannemer en corporatie kon de bouw dus doorgaan, maar wel tegen extra kosten. En er is nog altijd het risico dat de 107 sociale huurwoningen, als ze komend jaar klaar zijn, eerst leeg blijven omdat de woningen nog geen aansluiting op water en elektriciteit hebben. Het hoofdtracé moet nog steeds worden gerealiseerd.
Met 64 studentenwoningen verkeert Martine Visser eveneens in onzekerheid. Ook hier liep de bouw enkele maanden vertraging op doordat er geen tijdige bouwaansluitingen op de nuts beschikbaar waren. Het is ook nog afwachten of de huisaansluitingen voor elektriciteit wel op tijd klaar zijn voordat de woningen in het voorjaar worden opgeleverd.
Acht houtbouwwoningen die de woningcorporatie eind dit jaar wilde opleveren, lopen flinke vertraging op. Door logistieke problemen bij Liander krijgen die mogelijk pas driekwart jaar later nieuwe bewoners.
Centrada, dat zeker de komende jaren 250 tot 300 woningen per jaar wil opleveren, heeft dus in de nu lopende projecten bij ongeveer 180 woningen te maken met vertraging of dreigt ze niet op tijd te kunnen opleveren vanwege het uitblijven van nutsvoorzieningen. In Lelystad is de wachttijd voor een woning ongeveer acht jaar vanaf de inschrijving.
“Op een gemiddelde nieuwbouwwoning heb ik zo 2000 tot 2500 reacties. Dus er zijn genoeg mensen die zitten te springen om deze woningen. Het zijn natuurlijk woningen voor starters of juist voor senioren die ook echt beweging in die woningmarkt brengen, waardoor er ook weer gezinswoningen vrijkomen. Hierdoor krijgen we eigenlijk weer die hele keten in beweging. Dus heel belangrijk dat we dit soort projecten realiseren en de snelheid erin houden.”
Niet netcongestie maar logistiek probleem
Netcongestie, het niet kunnen aansluiten op het elektriciteitsnet vanwege onvoldoende capaciteit, is wel een groot probleem in Lelystad omdat er nog veel uitbreiding moet plaatsvinden om die capaciteit te creëren. Dit soort problemen spelen niet voor de hier besproken locaties. “Het probleem nu is gewoon dat je aan moet kunnen geven, tot op een eigenlijk best hoog detailniveau, wat er in zijn totaliteit in dat gebied moet komen, zodat Liander een hoofdtracé kan aanleggen. En het gaat om voldoende arbeidscapaciteit om daadwerkelijk de kabels en leidingen aan te leggen. Het gaat heel erg om de logistiek.”
Martine snapt de logica wel en begrijpt ook met wat voor beperkingen nutsbedrijven te maken heeft. Er zit een spanning tussen wat woningcorporaties willen en wat een partij als Liander kan bieden. Volgens haar wil Liander eigenlijk alles eerst in detail weten en ver vooruit, terwijl corporaties willen bouwen zodra het kan. “Anders dan blijven we met elkaar 5 jaar wachten totdat we alles helemaal uitgerekend hebben.” Toch ziet ze ook verbetering: “Liander en Vitens zitten ook aan de versnellingstafels, lokaal, regionaal en landelijk. Zij kijken ook hoe ze hun processen kunnen verbeteren en versnellen. Er is nu betere afstemming met de gemeente en het is makkelijker contact te leggen dan in het verleden, om de problemen te bespreken. Nu nog afwachten hoever we ook met elkaar deze vertraging in de bouw kunnen vlottrekken.”
